İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Belleğimizde: 1 Nisan

1261- Bir esnaf birliği olan Ahi teşkilatının kurucusu Ahi Evran, Kırşehir’de, Moğol Emiri Nureddin Caca tarafından öldürüldü.

1564 – İlk “1 Nisan” şakaları Fransa’da yapılmaya başlandı. Bu yıl değiştirilen takvime göre, eski yılbaşı sayılan Nisan’ın 1’i, yerini yeni yılbaşı 1 Ocak‘a bırakmaktaydı. Nisan’ın ilk günü yeni yıl kutlamaya alışmış olan halk ve yeni takvim uygulamasını beğenmeyenler, çeşitli şakalar yapmaya başladılar. Fransızlar, bu şakalara Poisson D’avril (Nisan balığı) adını verdiler.

1820- Tepedelenli Ali Paşa, Arnavutluk’ta isyan başlattı. Tepedelenli’nin bu isyanı 1822’de bastırıldı.

1826 – Samuel Morey İçten yanmalı motorun patentini aldı.

1873 – Namık Kemal’in Vatan Yahut Silistre adlı oyunun ilk temsili İstanbul’daki Gedikpaşa Tiyatrosu’nda gerçekleşti.
– İngiliz buharlı gemisi “SS Atlantic”, İskoçya açıklarında battı: 547 kişi öldü.

1924 – Münih’teki darbe girişimi dolayısıyla Nazi lideri Adolf Hitler 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

1930 – Alman piyanist ve besteci Cosima Wagner öldü.

1933- Naziler Yahudi işletmelerine karşı 1 günlük boykot başlattı (Pano: “Almanlar! kendinizi koruyun.Yahudilerden alışveriş yapmayın!”) Yahudi ticaret-yargı mensuplarının teşhirine karşı uluslararası Yahudi kuruluşları Alman mallarını boykot- kampanya başlatmıştı.

1937 – Yılmaz Güney, Adana Yenice/ Karataş’ta doğdu.

1939 – İspanya’da milliyetçiler İspanya İç Savaşı’nın resmi olarak bittiğini açıkladılar.

1941- Bekarlık Vergisi Kanun Tasarısı tekrar Meclis’e gönderildi. İlk olarak 1929’da Yozgat Milletvekili Süleyman Sırrı Bey’in  Meclis Başkanlığına sunduğu tasarıya göre, 25-45 yaşları arasındaki tüm bekar erkekler ve 20-35 yaşları arasında olup resmi bir daireden maaş alan tüm bekar kadınlar ödedikleri verginin bir katını bekarlık vergisi olarak verecekti. Elde edilecek gelir fazla çocuk sahibi olan ailelere dağıtılacaktı. Tasarı reddedildi. 

1944- Şehir Tiyatrosu sanatçısı Hazım Körmükçü, İstanbul’da öldü. Sahneye ilk kez Benliyan Tiyatro Kumpanyası’nda figüran olarak çıkmıştı. Komedyenliği çok sevdiği halde dramlarda da rol aldı. Sadece tiyatro değil operetlerin de en sevilen oyuncusu oldu. Muhsin Ertuğrul’un çevirdiği filmlerin çoğunda rol aldı.

1945- Türkiye‘nin en uzun süre yayınlanan çocuk dergisi Doğan Kardeş yayımlanmaya başladı.

1947 – Irkçılık ve Turancılık ideolojilerini yaymak ve hükümeti devirmek için gizli cemiyet kurmaktan yargılanan 24 kişinin duruşmaları bitmiş, 11 kişi muhtelif cezalara çarptırılmıştı. Kararın Askeri Yargıtay tarafından bozulması nedeniyle davaya yeniden bakan sıkıyönetim mahkemesi, 1 Nisan 1947 günü tüm sanıkların beraatına karar verdi.

1949 – Türkiye İnsan Hakları Evrensel Beyannamesine katıldı.
– Cumhuriyet Halk Partisi ve milletvekilliğinden ayrılan şair Behçet Kemal Çağlar,  Şadırvan adında yeni bir dergi çıkarmaya başladı. Yeni dergide sanat olaylarına, eski ve yeni sanatçıların şiir ve yazılarına yer verileceği açıklandı.
İrlanda Bağımsız Devletini oluşturan Güneydeki 26 vilâyet birleşerek İrlanda Cumhuriyeti’ni oluşturdu.

1950 – BM, Kudüs’ün ikiye bölünmesi planını kabul etti.

1951- İstanbul’da bir kumarhanede yakalanan Büyük Doğu dergisinin sahibi Necip Fazıl Kısakürek 30 lira para cezasına çarptırıldı.

1952- Yeşilırmak’ın taşması sonucu 45 bin dekar tarım alanı sular altında kaldı, 543 ev boşaltıldı; zarar 10 milyon lira.

1955- Kıbrıs’lı Rumlar, adanın İngiltere’den bağımsız olmasını öngören EOKA hareketini başlattılar. Öte yandan da Türk Mukavemet Teşkilatı faaliyete geçti.

1956- Başbakan Adnan Menderes, Çatalağzı Elektrik Santralı’nın açılış töreninde yaptığı konuşmada muhalefete çatarak “Artık yetmez mi bu şeamet tellallığı” dedi. 

1957 –  Batı Almanya’da bilim adamları nükleer silahlar üzerine çalışmayı reddetti.

1958 – Kıbrıs’ta EOKA’cılar İngilizlere savaş ilan etti. EOKA’nın lideri Grivas Türklere de gözdağı verdi

1961 – 27 Mayıs’tan sonra faaliyetleri yasaklanan siyasi partilerin faaliyetleri kısmen serbest bırakıldı.

1963 – Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar intihar edeceğini açıkladı.

1964 – Başpiskopos Makarios’un Kıbrıs Türk Alayı’nın garnizonuna dönmesi önerisi Türk hükümetince 1 Nisan 1964 günü reddedildi.

1965- Che “Ramon Benitez” adına düzenlenen sahte pasaportla Kongo’ya gitmek üzere eşgal değiştirerek gizlice Küba’dan ayrıldı. Takımındaki Kübalı gerillalarla birlikte 24 Nisan 1965’de Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ne ulaştı.
– Nüfus planlaması hakkındaki kanun 1965 yılı 1 Nisan günü Türkiye Büyük Millet Meclis’inde kabul edildi. Cumhuriyetin kurulduğu ilk yıllarda, doğurganlığı özendirici bir nüfus politikası izlenmiş ve doğum kontrol yöntemleri yasaklanmıştı. Yeni çıkartılan kanunla nüfus artışını kontrol altına almak amaçlanıyordu.

1966- İngiltere’de yapılan seçimlerde İşçi Partisi çoğunluğu elde etti.

1969- Münir Nurettin Selçuk’un Amerika’da verdiği konser 525 televizyon kanalınca naklen yayınladı.

1971 – Robert Kolej olaylar nedeniyle 4 günlüğüne kapatıldı.
– İstanbul’da Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’ni basan Ülkü Ocaklılar afiş atölyesindeki herşeyi tahrip etti.
– Yanında bir işçi çalıştıran işyerleri de 506 sayılı Sosyal Sigortalar kapsamına alındı. Bu işyerleri en geç bir ay içinde kayıt yaptıracak.

1972- Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi “Halkı suç işlemeye tahrik ve teşvik ettikleri” iddiasıyla Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Asistanları Uğur Mumcu ve Adil Özkul ile 3 öğrenciyi tutukladı. Prof.Dr.Uğur Alacakaptan ile Doçent Dr.Mukbil Özyörük ise serbest bırakıldı.

1975 – Sigortalar Kurumu 25 yılını doldurdu. SSK’ya kuruluşunda kaydolan binlerce işçi, emekli olmak için kuruma başvurdu. Emeklilik talebinde izdiham yaşanıyor.

1976 – Amerika Birleşik Devletleri’ne ait Lockheed uçak şirketinden yapılan alımlara ait yolsuzluk iddialarını inceleyen Meclis Komisyonu, Başbakan Demirel ve Milli Savunma Bakanı Ferit Melen’i sorumlu bularak haklarında soruşturma açılmasını istedi.

1977 – İzmir’de İleri Gençlik Derneği (İGD) afişlerini asan Avni Ece adlı bir işçi, Şehitler Caddesinde komandolar tarafından silahla öldürüldü.

1979 – İran’da yapılan referandum sonuçlanmadan, Humeyni İslam Cumhuriyeti’ni ilan etti. Referandumda “İslam Cumhuriyeti”, % 99 “Evet” oyuyla kabul edildi. Kurucu Meclis yeni Anayasa’yı hazırlayacak.
– Pakistan devrik Başbakanı Zülfikar Ali Butto idam edildi.

1980- May Yayınları sahibi Mehmet Ali Yalçın, yayıncıların kağıt sorunuyla ilgili olarak Ankara’da Sanayi ve Teknoloji bakanıyla görüşürken kalp krizi geçirerek öldü.
– Van Cezaevi’nde 58 mahkum, kazdıkları tünelden kaçtı.

1981 – Milli Güvenlik Konseyi emniyet mensuplarıyla çarşı ve mahalle bekçilerinin dernek kurmasını yasakladı.

1984- Devlet Güvenlik Mahkemeleri resmen çalışmalarına başladı.

1986- Askeri Mahkeme, Mustafa Hayrullahoğlu’nu işkencede öldürmek suçundan yargılanan 3 polis amirini 10 yıl 8’er ay hapis cezasına çarptırdı.

1988 – Mardin’e bağlı Nusaybin ilçesinin dağlık kesiminde çıkan çatışmada 20 PKK militanı ile bir binbaşı ve bir erin öldüğü açıklandı.
–  İran, Irak’ın Kürt kasabalarına hardal gazı attığını iddia etti.

1991 – THY ve HAVAŞ’ta grev başladı. İşveren sendikası TÜHİS ile altı aydır süren toplu pazarlık görüşmelerinde anlaşmaya varamadıklarını bildiren Hava İş Sendikası Başkanı Atılay Ayçin, 10 bin 500 işçiyi kapsayan grevde THY’nın 14 iç ve 49 dış merkeze yaptığı uçuşlar ile Havaş’ın 35 yerli-yabancı şirkete verdiği hizmetin durduğunu açıkladı. Günlük zarar 6.5 milyar lira.
– Pendik Belediyesi’nden çıkarılan 55 geçici işçiden 20’si süresiz açlık grevine başladı.
– Ümit Kıvanç’ın 1989’da yayınlanan aynı adlı siyasi-polisiye romanından Atıf Yılmaz’ın sinemaya uyarladığı “Bekle Dedim Gölgeye” filmi gösterime girdi. Film, 12 Eylül öncesi sol örgüt üyesi üç yakın arkadaşın darbe sonrasında başlarından geçen olayları konu ediniyor.
– Irak yönetiminin Kürtlere yönelik başlattığı hava ve kara harekatından sonra Türkiye’ye sığınan Kürtlerin  sayısında artış meydana geldi. Olağanüstü Hal Bölge Valiliği yetkilileri, Körfez savaşı sırasında Irak’tan Türkiye’ye geçenlerle birlikte sığınmacı sayısının 7 bini aştığını kaydettiler. Hakkari Valiliği, Iraklılar için Şemdinli’de çadır kent oluşturdu.
– Varşova Paktı feshedildi.

1992 – Kürdistan Demokrat Partisi Lideri Barzani Türk Hava Kuvvetleri’nin sınır ötesi operasyonlarında PKK güçlerinin değil, sivil halkın vurulduğunu söyledi.
– Ankara’nın Çankaya ilçesi kaymakamlığına vekil olarak atanan Azize Düşer, Türkiye’nin ilk kadın kaymakamı oldu.
– Askeri Savcı tarafından temyize götürülen 392 sanıklı MHP ve Ülkücü Kuruluşlar Davası Askeri Mahkeme Kararı için Askeri Yargıtay Başsavcılığı, aralarında Türkeş’in de bulunduğu toplam 140 sanık hakkındaki davaların “zamanaşımı nedeniyle” düşürülmesini istedi. Askeri Yargıtay Başsavcılığı’nın 140 kişi için zamanaşımından düşürme kararı, ANAP’ın 6 Haziran 1991’de çıkardığı 3756 Sayılı Yasa ile sağ örgüt davalarından hükümlülerin cezalarında 2/3 oranında indirim yapılıp 5 yıllık zamanaşımı süresinin işletilmesine dayanıyor.

1993 – İstanbul Kızıltoprak’ta biri kadın dört Dev-Sol militanı bir polis aracını taradı. 2 polis öldü. Eylem sonrası süren çatışmalarda, polis militanlardan üçünü öldürdü, birini yaralı olarak ele geçirdi.
– Ulaştırma Bakanlığı’nın 1 Nisan 1993 tarihinde yayımladığı bir genelgeyle özel radyolar kapatıldı.

1994- 27 Mart’ta RP’den İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı seçilen ve görevi SHP’li Nurettin Sözen’den devralan R.Tayyip Erdoğan, seçim sürecinde Boğaz’da yapılan kaçak yapıların yıkılıp-yıkılmayacağı sorusu üzerine: ”Yıkım noktasında yokum, dondurma noktasında varım” dedi.
– Bedrettin Dalan, Doğru Yol Partisi İstanbul milletvekilliğinden, Veysel Atasoy da enerji ve tabii kaynaklar bakanlığından istifa etti.

1995 – Karabük Demir Çelik Fabrikaları’nın çalışanlar, yöre halkı, yöre ticaret ve sanayi odaları ile esnaf derneklerince oluşturulan Kardemir AŞ’ye devrine ilişkin sözleşme imzalandı. Özelleştirme İdaresi, Kardemir’e işletme sermayesi olarak 900 milyar lira aktaracak. 1995 yılı için gerekli bakım ve onarım harcamalarıyla bazı yatırım harcamaları için de 800 milyar lira verilecek.

1996 – “16 Mart katliamı” davası yeniden açıldı. 1978’de 7 öğrencinin ölümüyle sonuçlanan olayın tanığı olarak dinlenen Remziye Akkol, katliam bombasını kardeşi Zülküf İsot’un attığını söyledi: “Kardeşim katliamı Türkeş’in planladığını söylemişti” dedi.
– “3.Köprü’nün cinayet olacağı, tüp geçit projesine başlanması gerektiği” görüşünü tekrarlayan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı R.Tayyip Erdoğan: ”İstanbul’da vali ve belediye başkanı şeklindeki yönetsel ikilik kaldırılıp ‘seçilmiş tek başkan’ yönetimine geçilmelidir.”
– Emlak Bankası eski Genel Müdürü Engin Civan tahliye edildi. Civan işadamı Selim Edes’ten rüşvet aldığı iddiasıyla yargılanmış ve 7 yıl 6 ay hapis cezası almıştı.

1997- Diyarbakır’da 20 gün önce beyaz Renault araç ile kaçırılan 73 yaşındaki Fikri Özgen’den haber alınamadı.
– Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği (ÇASOD) üyeleri doğum gününde Yılmaz Güney’i Emek Sineması önünde andı.

1998- Diyarbakır, Mardin, Batman ve Ş.Urfa cezaevlerinde incelemelerde bulunan TBMM İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Sema Pişkinsüt’ün izlenimi: ”Sistematik işkence var.”
– İÜ Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde ülkücü saldırısına uğrayıp gözaltına alınan SİP’li öğrenciler ilgililer hakkında suç duyurusunda bulundu.
– Türkiye Öğrenci Gençlik Dernekleri Federasyonu (TÖDEF) ve Özgür Gençlik üyesi 20 öğrenci İÜ Merkez Kampüsü önünde gözaltına alındı

2000 – Kocaeli Sendikalar Platformu’nca düzenlenen “Sosyal Devlete Sahip Çık” mitingine 15 bin kişi katıldı. Özelleştirme, IMF ve hükümet aleyhine pankartlar taşındı ve sloganlar atıldı. Mitinge katılmak isteyen 125 ÖDP’li Değirmendere’de gözaltına alındı.

2001- ÖDP’nin Şişli Abide-i Hürriyet’teki “Yoksulluk ve Yolsuzluk” mitingine DİSK ve KESK de destek verdi.
– Yugoslavya’nın eski başkanı Slobodan Miloşeviç, Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde yargılanmak üzere polise teslim oldu.
– Hollanda, eşcinsel evliliği yasallaştıran dünyanın ilk ülkesi oldu.
– Kapatılan Refah Partisi’nin eski milletvekili Hasan Mezarcı, Atatürk’ün manevi şahsiyetine hakaretten yargılandığı cezadan kurtulmak için Almanya’ya kaçtı.

2002- F tipi cezaevlerine karşı sürdürülen ölüm oruçlarında DHKP/C davasında yargılanan Meryem Altun ölüm orucunun 301. günü hayatını kaybetti. Ölüm orucunda yaşamını yitiren 50. kişi oldu.
– CHP, ÖDP, TKP, ADD, TMMOB ve TİHV’nın da bulunduğu çok sayıda kuruluş, Filistin’i işgal eden İsrail’i protesto etti.
– Cihan Alptekin Rize/Ardeşen’deki köyünde mezarı başında anıldı.
– Bir Amerikan keşif uçağının yolu Çin savaş uçağı tarafından kesildi. Amerikan keşif uçağı Çin’in güneyine acil iniş yaptı. 4 Temmuz’a kadar sürecek olan Çin-ABD casus uçak krizi böylece başladı.
– Ötanazi Hollanda’da yasallaştı.

2003 – Limter-İş Sendikası eğitim uzmanı Süleyman Yeter’in gözaltında öldürülmesiyle ilgili dava sonuçlandı. Mahkeme sanık polislerden Mehmet Yutar’ı 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırdı. Mehmet Yutar İnfaz Yasası ve tutuklu kaldığı süre değerlendirilince iki ay cezaevinde kalacak.
– Anayasa Mahkemesi, Siyasi Partiler Yasası’nın 105. maddesini iptal etti. Madde, iki kez seçime katılmaması durumunda partinin kapatılmasını öngörüyordu.
– Savaş karşıtı soul efsanesi Edwin Starr, 61 yaşında öldü. En meşhur şarkısı,1970’te seslendirdiği savaş karşıtı ‘War’ idi. ‘War’ daha sonra Boby Dylan tarafından da yorumlandı.

2004- Avrupa Parlamentosu’nda Türkiye raporu onaylandı. Raporda işkence ve kötü muamelenin devam ettiği, Türkçe dışındaki dillerde yayının hala beklendiği, islam dışında diğer inançlara yönelik ayrımcılığın devam ettiği, sendikal hakların güvence altında olmadığı ifade edildi.   

2005- 91 kişiyi öldürmek suçundan 10 yıldır yargılanan 22 Hizbullahçının davası sona erdi. Diyarbakır 6. Ağır Ceza Mahkemesi’nde sanıklar ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı.  
– 24. Uluslararası İstanbul Film Festivali “Yaşam Boyu Başarı Ödülü”, sinema sanatçısı Sophia Loren’e verildi.

2006 – Türkiye Büyük Millet Meclisi 9 Ekim 2003’te kabul ettiği Bilgi Edinme Yasası’nın uygulama yönetmeliğini 3 yıl sonra yürürlüğe koyabildi.  
– BM İnsan Hakları ve Terörizmle Mücadele Özel Raportörü Martin Scheinin, BM İnsan Hakları Komisyonu için hazırladığı ön raporda, Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğu bölgelerindeki gerginliklerin azaltılması için daha fazla çaba harcanması gerektiğini belirtti. ABD Dışişleri Bakanlığı ise terör olayları nedeniyle Türkiye’ye seyahat edecek yurttaşlarını uyararak, şiddet olaylarının büyük kentlere sıçrayabileceği olasılığına dikkat çekti.

2008- İzmir’de Sosyal Güvenlik Reformu Yasa Taslağını protesto eden yaklaşık 40 bin kişi alanlara çıktı.
– Ankara’da “Sosyal Güvenlik Reformu”nu protesto etmek için Güvenpark’tan Kızılay yönüne dönen gruplar copla dağıtıldı.

2009 – Hırvatistan ve Arnavutluk NATO’ya katıldı.
– TRT’nin Kürtçe radyosu yayına başladı.
– Öğrenci Kolektifleri üyeleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne yürüyüp burs ve ücretsiz ulaşım için 20 bin imzalı dilekçeyi sundu.

2010- Eylemlerine 78 gündür ara veren TEKEL işçilerinin Türk-İş Genel Merkezi’ne yaklaşmalarına izin verilmedi. İstanbul’da liseliler TEKEL direnişine destek verdikleri gerekçesiyle okuldan atılan 24 Çekmeköy Mehmetçik Lisesi öğrencisi için eylem yaptı.

2011- KPSS’de soruların sızdırılması skandalının ardından YGS’de de şifreli bir formül sisteminin uygulandığı iddiası ortaya atıldı.
– Samsun’da British American Tobacco (BAT) firmasının işlettiği fabrikada 600 işçiden 120’si işten çıkarıldı.

2012- Mahir Çayan ve arkadaşları, Halk Cephesi ve TAYAD’lı yaklaşık 400 kişilik bir grup ile Kızıldere köyünde anıldı.
– İstanbul’da “Suriye Halkının Dostları” toplantısını protesto eden ÖDP, EMEP ve Halkevleri üyeleri Taksim’den Harbiye’ye yürüdü.
– Grup Yorum, 6 üniversite öğrencisi ile üyeleri Seçkin Aydoğan’ın konser bileti sattıkları için yargılanmasını protesto etti.

2013- TCDD’nin özelleştirilmesine karşı Samsun’dan Ankara’ya yürümeye başlayan demiryolu işçileri Amasya’ya ulaştı.
– Dev Sağlık-İş üyeleri Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nde taşeronlaştırmaya karşı 1 gün süreyle iş bıraktı.

2014- Ankara’da yerel seçim sonuçlarına yapılan itirazlara destek için YSK önünde toplananlara TOMA ile müdahale edildi

2017- Kolombiya’da meydana gelen sel felaketinde 120’si çocuk 320 kişi hayatını kaybetti

2018- Şair Ülkü Tamer 81 yaşında hayatını kaybetti.

Çeşitli internet sitelerinden derlenmiştir.

Paylaşalım

Yorumlar kapatıldı.