İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Belleğimizde: 14 Nisan

1759- Alman besteci George Friederich Handel öldü.

1865 –  ABD Cumhurbaşkanı Abraham Lincoln vuruldu. Güney ve Kuzey arasındaki iç savaşta Güneylilerin teslim olmasından beş gün sonra, Güney sempatizanı tiyatro oyuncusu John Wilkes Booth, Lincoln’ı Washington’daki Ford Tiyatrosu’nda oyun izlerken tabancayla vurdu.

1894 – Thomas Edison, sinemanın bir öncüsü sayılabilecek kinetoscope adlı cihazının ilk gösterisini yaptı.

1900 – Paris Uluslararası Fuarı açıldı. Fuarda Osmanlı Pavyonu da yer aldı.

1902 – İlk Kürtçe gazete Kürdistan’ın son sayısı yayınlandı. Kürdistan ilk Kürtçe Gazete olarak 22-4- Nisan 1898’de ilk sayısı Kahirede çıktı. Mikdat Mithat Bedirxan tarafından yayınlandı. Bu derginin sayıları Kahire, Londra, Cenevre, Kürdistan folkstan’da yayınlandı. 31 sayı yayınlandı.

1912- İlk yolculuğuna çıkan Titanik transatlantiği, Kuzey Atlantik’te gece yarısından önce buzdağına çarparak batmaya başladı.
– Bir Alman şirketine 1910’da ısmarlanan Galata Köprüsü hizmete girdi. Köprüden geçiş 1930’a kadar paralı olarak sağlandı. ‘Müruriye’ denilen geçiş parasını, önlükler giyen tahsildarlar topluyordu.

1925 – Azadi Kürdistan İstiklal Cemiyeti lideri Cıbranlı Miralay Halit Bey ve arkadaşı Yusuf Ziya Bey Bitlis’te idam edildiler. Şark İstiklal Mahkemesi’nin kararıyla Yusuf Ziya Bey asılarak, Albay Halid Bey ise asker olduğu için kurşuna dizilerek öldürülürler.

1928 – Eski Ticaret Bakanı Ali Cenani Bey, bakanlık bütçesinin kullanılmasında usulsüzlük yaptığı gerekçesiyle dokunulmazlığı kaldırılarak Yüce Divan’a verildi.

1930- Çocuk yaşta Bolşevik Parti’ye katılan şair, oyun yazarı ve aktör Mayakovsky (36) hayatına son verdi.

1931 – İspanya’da Kral XIII. Alfonso tahttan çekildi ve cumhuriyet ilan edildi.

1935- Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği’nden bir grup müzisyen Ankara’ya geldi. Konuk sanatçılar arasında Konuk sanatçılar arasında besteci Dimitriy Şostakoviç, kemancı David Oyştrah, piyanist Lev Oborin de yer alıyordu.

1939- John Steinbeck’in “Gazap Üzümleri” romanı ilk kez New York’ta basıldı.

1944 – İngiltere ve ABD, Türkiye’ye nota vererek, Almanya’ya krom ihracının durdurulmasını istedi.
– Hindistan’ın Bombay Limanındaki büyük patlama 300 kişinin ölümüne yol açtı.

1947- Güreşçi Yaşar Doğu Avrupa Şampiyonu oldu, Türkiye milli takımı Avrupa üçüncülüğünü kazandı.

1956 – Chicago Illinois’de video ilk kez halka tanıtıldı.

1957- İçişleri Bakanı Namık Gedik, Fener Ortodoks Patriğiyle görüştü. Görüşme sonrası yayımladığı bildiride Patrikhane, “Vatana sadakatle bağlıyız. Kıbrıs siyasi bir meseledir” dedi. Bildiri yetersiz bulundu. 

1959 – 102 üniversite öğrencisi, Cumhuriyet Halk Partisi Meclis Grubu’na çektikleri telgraflarda “İstanbul’da yüksek tahsilde bulunan Kürt gençleri” imzasını kullandılar. Kürtçülük konusunda derhal yayım yasağı getirildi.

1967- Yasaklanan “Kadınlar ı-ıh derse”oyunu Aristofanes’in bir oyunundan uyarlanmış olan Lale Oraloğlu, açlık grevinin 4.gününde İstanbul Valisi’ne Aristofanes’in kitaplarını siyah kurdeleyle yolladı.

1968- Seçim kampanyasını başlatan Cumhuriyet Halk Partisi lideri İsmet İnönü, “Bizim başlıca rakibimiz solumuzda bulunan,dış politikada bizden en uzak ve bizimle amansız mücadele eden TİP’tir. TİP’in dış politikası memleketin hayati menfaatlerine aykırı; emniyet, Amerika ve Sovyet Rusya’ya karşı düşmanlık göstermemektir.”

1969- 14 öğrenci kuruluşu, ODTÜ’ye güvenlik güçlerini çağıran rektör Kemal Kurdaş’ı “istenmeyen adam” ilan etti; boykot 19 Nisan’a uzatıldı. Sosyal Demokrasi Dernekleri Federasyonu Genel Başkanı Nail Gürman, ODTÜ’yü işgal eden öğrenciler için ”faşizme davetiye çıkarıyorlar” dedi.
– Yozgat’ta imam-hatip ortaokul ve lise öğrencileri boykota gitti. Gerekçelerden biri: resim öğretmeninin cennet ve cehennemi çizmeye zorlaması.

1971- Başbakan Yardımcısı Atilla Karaosmanoğlu, “Ortak Pazar seviyesine 2359 yılında ulaşabileceğiz” dedi. 

1978- Samsun sigarası karaborsaya düştü.

1980- Fatsa’nın bağımsız belediye başkanı Fikri Sönmez’in organize ettiği, komitelerin aylardır hazırlıklarını yaptığı 8 Nisan’da başlayan “Halk Şenliği” sona erdi.
– Bütün dünyada silah tüccarı olarak tanınan Suudi Arabistanlı Adnan Kaşıkçı Başbakan Süleyman Demirel’le görüştü.

1981- Sosyalist Enternasyonal toplantısına katılmak üzere yurt dışına çıkmak isteyen eski Cumhuriyet Halk PartisiGenel Başkanı Bülent Ecevit’e izin verilmedi.
– Şarkıcı Bülent Ersoy ameliyatla cinsiyet değiştirdi. İstanbul Emniyet Müdürlüğü, şarkıcının sahneye çıkmasını yasakladı. Aynı yasak, bütün eşcinsel sanatçılara uygulandı.

1983- Kürtaj Kanunu kabul edildi.

1986 – Amerikan yurttaşlarına ve askeri birliklerine karşı saldırıları desteklediği gerekçesiyle Libya’ya hava saldırısına girişti.
– Fransız feminist yazar Simone de Beauvoir, yaşamını yitirdi.

1987 – Tek tip öğrenci derneğini hedefleyen Öğrenci Dernekleri tasarısını protesto eylemleri yapıldı. Öğrenciler Ankara’ya doğru yürüyüşe geçtiler. İki gün sonra Anavatan Partisi tasarıyı geri çekmek zorunda kaldı.
– Türkiye, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na tam üyelik için başvurdu. Türkiye’nin AET’ye tam üyelik başvurusu Devlet Bakanı Ali Bozer tarafından Belçika Dışişleri Bakanı ve AET Dönem Başkanı Leo Tindemans’a verildi.

1988 – Baas rejiminin Kürdistan bölgesinde Kürtlere yönelik gerçekleştirdiği ve enaz 182 bin Kürdün katledildiği Enfal askeri operasyonu’un yıldönümü. Enfal Harekatı çerçevesinde Baas rejimi Germiyan ilçesinde vahşi saldırılarını sürdürdü. Yeni Aligan köyü yakılarak talan edildi. Germiyan  bölgesindeki 3. Enfal en kanlı ve tehlikeli olandı. Bu Enfal de binlerce insan kaybedildi. Yüzlerce insanda canlı olarak mezarlara gömüldü. Bunun için Enfal kurbanlarını anma amaçlı 14 Nisan günü Kürdistan Bölge Hükümetince Enfal günü olarak anılmaya başlandı.

1989- İzmir’de işçiler “Açız” yazılı fanilalarla işbaşı yaptı. Ankara’da Karayolları işçileri çıplak ayakla yürüdü.
Adana Tekel Sigara Fabrikası’nda işçileri “geç işbaşı yapma” eylemine kışkırttıkları gerekçesiyle gözaltına alınan Tek Gıda-İş’ten 3 sendikacının serbest bırakılması için 700 işçinin oturma eylemine 2 saat sonra polis copla müdahale etti, 20 işçi gözaltına alındı.

1991 – SHP, DYP, HEP, SP, RP ile baro, bazı sendikalar ve meslek kuruluşlarının katılımıyla düzenlenen “Sığınmacılarla Dayanışma Mitingi” Diyarbakır’da yapıldı. Mitingten sonra yürümek isteyen göstericilerle güvenlik güçleri arasında çıkan çatışmada, 10 kişi yaralandı, çok sayıda kişi gözaltına alındı.

1992 – Başbakan Turgut Özal’a silahlı saldırıda bulunan ve 20 yıl hapis cezasına çarptırılan Kartal Demirağ, şartlı tahliyeden yararlanarak serbest kaldı.

1994 – ABD jetleri, Irak’ın kuzeyinde, üç Türk subayının da bulunduğu iki helikopteri “yanlışlıkla” düşürdü.
– Refah Partisi Genel Başkanı Necmettin Erbakan’ın grup konuşmasındaki “RP birgün mutlaka iktidara gelecek ama bu geçiş dönemi tatlı mı olacak, kanlı mı olacak buna halk karar verecek” sözleri hakkında Devlet Güvenlik Mahkemesi, Ankara Cumhuriyet ve Yargıtay başsavcılıkları üç ayrı soruşturma açtı.
– Ankara Öğrenci Platformu’na bağlı bir grup üniversite öğrencisinin Kızılay’da paralı eğitimi protesto gösterisini cop ve tekme-tokatla dağıtan polisler Kanal D muhabiri Metin Uca ve kameraman Ferhat Yalçıner ile Aydınlık muhabiri Sinan Onuş’u dövüp hakaret etti.
Paralı eğitimi protesto İçin Cağaloğlu’ndaki İstanbul İl Milli Eğitim Müdürlüğü önünde gösteri yapan gruba polis saldırısını görüntülemeye çalışan Cumhuriyet Gazetesi muhabirleri Ahmet Şık ve Hatice Tuncer polislerce dövüldü.
– Özgür Gündem gazetesi kapatıldı.

1996 – DİSK ve KESK’in ortak mücadele çalışmaları doğrultusunda KESK’in Adana’da düzenlediği “İşsizliğe, Pahalılığa, Baskılara ve Mezarda Emekliliğe Hayır” başlığıyla yapılan miting, geniş katılımı ve coşkusuyla geniş yankı uyanırdı.
– 10 Nisan’daki polis operasyonunda öldürülen DHKP-C’li M.Karakuş ve M.Bektaş Gazi Mezarlığı’nda toprağa verildi.

1997 – Tutuklu bulunan Genel Başkan Murat Bozlak’la birlikte Halkın Demokrasi Partisi’nden (HADEP) 13 yönetici tahliye edildiler.
– Yargıtay, Jandarma Asayiş Bölge eski Komutanı emekli Korgeneral Hulusi Sayın’ı öldürmek suçundan yargılanan ve idama mahkum edilen Erol Özpolat’ın kararını onayladı.

1998- Beykoz ve Sarıyer’in yeşili koruma amaçlı SİT alanı ilan edilmesine ilişkin Koruma Kurulu kararına karşı iptal davası açan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı R.Tayyip Erdoğan kavşak, refüj ve otoyol sınırlarına “400 bin fidan dikilmesi” kampanyası başlattı.
“III. Ulusal Hemofili Günü” nedeniyle düzenlenen toplantıda konuşan İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı R.Tayyip Erdoğan: ”Türkiye hala sosyal devlet bilincini tartışıyor. Devlet sağlıktan elini çekerse bu ihanet-i vataniyedir” dedi.

1999 – Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş’ın HADEP’in 18 Nisan seçimlerine katılmasının ve faaliyetinin yasaklanması istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne yaptığı ikinci başvuru da reddedildi. HADEP’in seçimlere katılması kesinleşmiş oldu. Vural Savaş, ‘HADEP seçime girerse, yüzlerce terörist milletvekili ve belediye başkanı seçilir.’ demişti.
– NATO savaş uçakları “yanlışlıkla” Kosovalı Arnavut mültecilerin konvoyunu bombaladı, 75 kişi öldü.

2000- Rusya nükleer savaş başlığı sayısının indirimini öngören Start-II anlaşmasını onayladı.

2001- Emek Platformu 55 ilde “Yoksulluğu ve Yolsuzluğa Hayır” mitingi düzenledi. Eyleme 50 bin kişinin katıldığı Gaziantep’te esnaf kepenk kapattı. Platformun sözcüsü ‘Yüzbinler hükümetten hesap soruyor’ dedi.
– F tipi cezaevlerine karşı süren ölüm orucu eyleminde Murat Çoban (DHKP-C davası tutuklusu) eyleminin 177. gününde yaşamını kaybetti.
– Susurluk sanıklarından eski Terörle Mücadele Daire Başkanı İbrahim Şahin kayıp silahlar nedeniyle 1 yıl hapis cezası aldı.
– Rusya’da tek bağımsız televizyon kanalı NTV’nin yayınlarına ve yönetimine el kondu.
– İran’lı Kürt yönetmen Bahman Ghobadi’nin ”Sarhoş Atlar Zamanı”filmi gösterime girdi. Film İran-Irak sınırında katırlarla yaptıkları kaçakçılıkla ayakta kalmaya çalışan -en büyüğü 12 yaşında- 4 öksüz kardeşin hikayesini anlatıyor.

2002 – Doğu Timor’da Nobel barış ödüllü eski gerilla lideri Xanana Gusmao devlet başkanı oldu.
– Venezüella’da 48 saatte iki darbe gerçekleşti. Başkan Hugo Chavez iki gün tutsak edildikten sonra bugün göreve geri döndü.
– İsrail Anayasa Mahkemesi de aynı gün, Cenin Kampında öldürülen Filistinlilerin teslim edilmesini koşullu kabul etti: Filistinliler ölülerini hemen gömmezse bunu İsrail askerleri yapacak.

2003 – Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ‘Manisalı Gençlere İşkence Davası’nda verilen mahkumiyet kararına itiraz eden 6 polisin taleplerini reddetti. Dosyalar infaz için Manisa’ya gönderildi.

2004 – KKTC’de ‘Bu Memleket Bizim Platformu’ Lefkoşa’da ‘Referanduma Evet’ mitingi düzenledi.
– Birgün Gazetesi yayın hayatına başladı.
– Irak’ta “Yeşil Tugay” adlı İslami örgüt kaçırdığı dört İtalyan rehineden birini öldürdü. İtalyan askerleri Irak’tan çekilmezse diğer rehineleri de öldüreceklerini söyledi.
İşgal güçleri de Irak’ta Şii lider Mukteda Sadr’ın bulunduğu Necef’i kuşattı.

2005- Kürdistan Yurtseverler Birliği’ne bağlı El-Hurriye TV’de çalışan gazeteci Fadıl Hazım Fadıl ve kameraman Ali İbrahim Aissa Bağdat’ın güneyinde bomba patlamasıyla öldü.

2006 –Diyarbakır’da çatışmaları izlerken polisin açtığı ateşle 30 Mart’ta ağır yaralanan, “Devrimci Demokrasi” gazetesi muhabiri İlyas Aktaş öldü.
– “Sosyal Güvenlik Reformu” paketinin ilk bölümü olan Sosyal Güvenlik Kurumu Yasa Tasarısı, Türkiye Büyük Millet Meclis’inde kabul edildi.

2007 – Atatürkçü Düşünce Derneği (ADD), Ankara’da “Cumhuriyet’ine sahip çık Mitingi” düzenledi. Polis mitinge 70 bin kişinin katıldığını ileri sürerken, organizasyon komitesi en az bir milyon kişinin katıldığını açıkladı “Çankaya’da imam istemiyoruz”, “Çankaya laiktir, laik kalacak”, “Çankaya’ya değil, Yüce Divan’a”‘, “Her şey vatan için” sloganları atıldı.
– Irak’ta Şiilerin kutsal kenti Kerbela’da bomba yüklü aracın patlatılması sonucu 16’sı çocuk 56 kişi öldü, 150 kişi yaralandı. Başkent Bağdat’ta ise Cedriye Köprü’süne yapılan bombalı saldırıda 10 kişi öldü.

2008- İspanya tarihinde ilk kadın Savunma Bakanı olan 6 aylık hamile Carme Chacon, “Savunma’yı bir kadının yönetmesi, ordunun topluma entegrasyonunun bir göstergesidir” dedi.

2011- Ortak yazdıkları “Kırk Katır Kırk Satır -Ergenekon’u Anlama Kılavuzu” adlı kitaptan dolayı gazeteci Ertuğrul Mavioğlu ile birlikte dava açılan tutuklu Ahmet Şık “yeterli araç ve şoför olmadığı” gerekçesiyle duruşmaya getirilmedi. Destekçiler Kadıköy Adliyesi’ne yürüdü.

2012- 31. İstanbul Film Festivali’nde “En iyi film” seçilen “Tepenin Ardı”nın yönetmeni Emin Alper ödül törenindeki konuşmasında, ödülü tutuklu hocası Prof.Büşra Ersanlı ve cezaevlerindeki gazeteciler, belediye başkanları ve siyasetçilere adadı.

2013- Çevre ve Şehircilik Bakanı E.Bayraktar yurtdışından ilaçlarını getiremediği için yardım isteyen kanser hastası kıza para verdi. Lenf kanseri olan ve Tekirdağ’da ailesiyle birlikte yaşayan 27 yaşındaki Dilek Özçelik durumu ağırlaşınca kaldırıldığı Ankara’daki bir hastanede 14 Ocak 2018’de hayatını kaybetti.

Çeşitli internet sitelerinden derlenmiştir.

Paylaşalım

Yorumlar kapatıldı.