İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Belleğimizde: 1 Mayıs

1707- İngiltere, Galler ve İskoçya, Büyük Britanya olarak birleşti.

1786- Wolfgang Amadeus Mozart’ın Figaro’nun Düğünü adlı operası ilk kez sahnelendi.

1886- ABD’de ”8 saatlik iş günü” için” ülke çapında genel greve gidildi. Grevlerin ilk iki günü olaysız geçti. 3 Mayıs’ta Chicago Mc Cormick-Harvester Fabrikası önünde gösteri yapan 10 bin işçiye kışkırtıcı ajanlar ateş açtı: 4 işçi hayatını kaybetti, bir çoğu yaralandı. 4 Mayıs 1886’da tüm Chicago emekçilerinin protesto gösterisinde polis barikatının önünde patlayan bir bomba ve ardından polisin rastgele ateş açması sonucu 7 polis, 4 işçi öldü, 50 işçi ve 67 polis yaralandı. Yargılanan 8 işçi liderinden Albert Parsons, August Spies, Adolph Fischer ve George Engel düzmece tanıklar ve kanıtlarla 11 Kasım’da idam edildi. Aralık 1888’de Saint Louis’de toplanan Amerikan Emek Konfederasyonu genel kurulunda, 8 saatlik iş günü hakkı için ilki 1 Mayıs 1890 dan başlamak üzere, her yıl ülke genelinde 1 Mayıs’larda yinelenecek gösteriler yapılması kararı alındı.

1889- Engels’in önderliğinde yapılan “2.Enternasyonal Kuruluş Kurultayı”da: “1 Mayıs’larda 8 saatlik iş günü ve işçi hakları için tüm dünyada greve gidilecek” kararı alındı. Ve 1891 Enternasyonal 2.Kongresi’nde 1 Mayıs “Birlik ve Mücadele Günü” olarak perçinlendi.

1900 – Utah’ta bir maden kazasında 200 kişi öldü.

1906- 1 Mayıs Türkiyeli işçi ve emekçiler tarafından da kutlanmaya başladı.

1910- Türkiye’de parti genel başkanı olan ilk kadın Behice Boran doğdu. Boran, Türkiye İşçi Partisi listesinden Urfa milletvekili seçilerek 1965’de meclise girdi. 1950 öncesi Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih, Coğrafya Fakültesi Sosyoloji Bölümü doçentiyken siyasal düşünceleri yüzünden üniversiteden atıldı. İlk hapishane günlerini Kore savaşına karşı çıkması nedeniyle yaşayan Boran tek çocuğu Dursun’u cezaevinde doğurdu. 12 Eylül askeri darbesi sonrası yurtdışına çıkan Boran Brüksel’de 1987 yılında öldü.

1920- M. Kemal ‘’Meclisi Alimizi teşkil eden zevat ne yalnız Kürt, Türk, Çerkez… değil, hepsi anasırı islamiyedir’’ demişti. Yine 1921 Anayasasında ‘’Yerel yönetimler’’ ve ‘’İllere özerklik’’ tanınmıştı.

1921- Tersane İşçileri, işgal altındaki İstanbul’da 1 Mayıs’ı kutladı. İştirakçı Hilmi önderliğinde Halk İştirakiyyun Fırkası’nın düzenlediği 1 Mayıs’a işçiler kızıl bayraklarla katıldı ve Kasımpaşa’dan Şişli Hürriyet-i Ebediye Tepesi’ne kadar yürüdüler.

1923- İstanbul’da tütün işçileri, askeri fabrika ve demiryolu işçileri, fırıncılar, İstanbul tramvay, telefon, tünel, gazhane işçileri 1 Mayıs’ı sokakta kutladılar. “Yabancı şirketlere el konsun”, “8 saatlik iş günü”, “Hafta tatili”, “Serbest Sendika ve Grev Hakkı” pankartlarını taşıdılar.

1925- Takrir-i Sükun Kanunu’yla her türlü gösteri ve yürüyüş yasaklanınca, 1 Mayıs da kitlesel olarak kutlanamaz hale geldi.
– Kıbrıs, Büyük Britanya kolonisi oldu.

1927- Adolf Hitler yönetimindeki Nazi Partisi Berlin’de ilk kez miting yaptı.

1933- Almanya’da, 1 Mayıs, o günü tatil ve “Ulusal İşçi Günü” ilan eden iktidardaki Nazi partisinin desteğiyle ve görkemli törenlerle kutlandı. Ertesi gün, tüm sendika merkezleri işgal edildi, varlıklarına el konuldu, sendika liderleri tutuklandı.

1940- İstanbul’da bar ve eğlence yerlerinde çalışan 107’si Macar 162 “artist”in bir hafta içinde Türkiye’yi terk etmesi istendi.

1945- Alman Nazi Propaganda Bakanı Joseph Goebbels Sovyet Birlikleri Berlin’e girerken karısını ve altı çocuğunu öldürerek intihar etti.

1948- Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (Kuzey Kore) resmen kuruldu. Kim Il-sung devlet başkanı.

1956- 6-7 Eylül olaylarında zarar gören kiliselere 10 milyon lira avans verildi.

1959 – CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Uşak’ta, sayıları bine yaklaşan kalabalığın saldırısına uğradı. İnönü, atılan taşla yaralandı.

1960- Amerikan casus uçağı U-2 Sovyetler Birliği üzerinde casusluk yaparken düşürüldü. Sovyet askeri hedeflerinin haritalarını çıkarmak için İncirlik’ten kalkan ABD’nin U-2 tipi casus uçağı Sverdlovsk yakınlarında düşürüldü, pilotu sağ yakalanarak sorgulandı. Olay üzerine ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower ile Sovyet lideri Nikita Kruşçev arasında yapılması planlanan buluşma ertelendi. U-2’nin İncirlik’ten kalktığını öğrenen Kruşçev’in Türkiye’yi açıkça tehdidine karşı alttan alındı, füze hazırlıkları gizlice devam etti. 1962 Temmuz’una gelindiğinde nükleer başlıklı Jüpiter füzeleri kullanılabilir duruma gelmiş,kullanacak olan Türk askeri personeli eğitilmişti.
– İstanbul’da siyasi olaylar nedeniyle bir günlük sokağa çıkma yasağı konuldu.

1971- Başbakan Nihat Erim, Anayasa için, “Türkiye böyle bir lüksü kaldıramaz” dedi.  Aynı gün, Ankara’da grev ve lokavt yasaklandı, 22 dernek kapatıldı, İstanbul’da da öğrenci forumları yasaklandı.
– Hasret Gültekin doğdu.

1972- Kuzey Vietnam Birlikleri Quang Tri’yi ele geçirdi. ABD ile savaşta ele geçirdiği bu ilk büyük kent Kuzey Vietnam’ın bütün eyalet üzerinde egemenlik kurmasını sağladı.

1975- Tarsus’ta Cumitaş biçerdöver fabrikasında DİSK’e bağlı Maden-İş sendikası tarafından sürdürülen grev 60. gününü doldurdu.

1976- 50 yıllık aradan sonra 1 Mayıs İşçi Bayramı İstanbul Taksim Meydanında yapılan büyük bir mitingle kutlandı. DİSK’in (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu) düzenlediği 1976 1 Mayıs’ı, Türkiye’de kitlesel 1 Mayıs kutlamalarının başlangıcı oldu.
– 1 Mayıs gösterileri dağıldıktan sonra MİT ve Kontrgerilla tarafından kaçırıldığı ileri sürülen TKP/ML üyesi Mehmet Kocadağ’ın (26) cesedi, ertesi gün boğazı kesilmiş bir şekilde Kasımpaşa/ Baruthane yolunda bulundu.
– 1 Mayıs kutlamalarına katılmak için İstanbul’a gelen Ankara Üniversitesi SBF öğrencisi Ali Fuat Okan, katıldığı Taksim mitingi sonrası arkadaşlarıyla birlikte Fındıkzade’de otobüs beklerken ülkücülerce açılan yaylım ateşi sonucu hayatını kaybetti.
– Hükümet Mobil grevini 30 gün erteledi. Petrol-İş Sendikası’nın Mobil Şirketi’nin Batman Şelmo ham petrol istihsal sahasında ve Ankara’daki işyerinde uyguladığı grev “milli güvenlik gerekçesiyle” bir ay süreyle ertelendi.
– Paris-İstanbul seferini yapan “İzmir” uçağı Zeki Ejder adlı Türk tarafından Marsilya’ya kaçırılmak istendi.

1977- DİSK tarafından Taksim Meydanında düzenlenen 1 Mayıs mitingine 500 bine yakın işçi, emekçi katılmıştı. Akşam saat 7’yi biraz geçe, alana giriş sürerken Sular İdaresi binasının üzerinden ve Intercontinental Oteli’nden (şimdiki The Marmara Oteli) kalabalığın üzerine ateş açıldı . Silah sesleri dinmeden polis panzerleri sirenlerini çalarak topluluğun üzerine yürüdü. Birkaç kişi kurşun yarasıyla ya da panzer altında kalarak, ama çoğu çıkan panik sırasında ezilerek 37 kişi hayatını kaybetti, çok sayıda kişi yaralandı. Resmi yetkililer ve medyanın olayı sol gruplar arasındaki çatışmayla ilişkilendirmek çabalarına karşın, yargılama sonucunda bir çatışma olmadığı olayların bir provokasyon sonucu patlak verdiği belirlenmesine karşın sorumlular yakalanamadı. Susurluk kazasından sonra, 1 Mayıs katliamı sorumlularının da yargılanması için bir kampanya yürütüldüyse de bir sonuç alınamadı. 1 Mayıs 1997’de, 20 yıllık hukuki zamanaşımı süresi doldu.

1978- 1 Mayıs, yapılan onca karşı propagandaya ve kışkırtma çabalarına rağmen yüzbinlerin katılımıyla yine İstanbul, Taksim Meydanı’nda kutlandı.
– Kahramanmaraş’ta üç kişi kurşuna dizilerek öldürüldü. Failleri yakalanamadı.
– Afganistan’da 27 Nisan’da askeri darbeyle iktidara gelen yeni Devlet Başkanı ve ”Demokratik Halk Partisi”nin lideri Nur Muhammed Taraki yönetimini SSCB’nin ardından Hindistan ve Küba da tanıdı. Ülkenin adı ”Afganistan Demokratik Cumhuriyeti” olarak değiştirildi.
– Ermeni besteci Aram Haçaturyan (d.1903) öldü.

1979- İstanbul’da 1 Mayıs kutlamaları yasaklandı ve sokağa çıkma yasağı kondu. 1 Mayıs’ta İstanbul’da sokağa çıkan Türkiye İşçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Behice Boran ve 1000’e yakın kişi gözaltına alındı. Behice Boran ve 330 Türkiye İşçi Partili 6 Mayıs’ta tutuklandı. DİSK’e bağlı bir grup sendika ise İzmir’de “izinli” 1 Mayıs kutlaması yaptı. Ankara’da da 665 kişi gözaltına alındı.

1980- 12 Eylül darbesinden önce son “yasal” 1 Mayıs kutlamaları yapıldı. Sıkıyönetim altındaki İstanbul, Ankara ve İzmir’de gösteriler yasaklandı. DİSK, Mersin’de “izinli” 1 Mayıs kutlaması yaptı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinden sonra, o zamana kadar “Bahar Bayramı” adıyla resmi tatil günü olan 1 Mayıs çalışma günleri arasına dahil edildi.
– 29 Nisan’da Kayseri’de ülkücülerce vurulup ağır yaralanan Halkın Birliği dergisinin editörü Hayrabet Honca (23) hayatını kaybetti.
– AP hükümetinin uyguladığı ”24 Ocak Kararları”na dair Doç.Dr.Korkut Boratav: “Deflasyonist politikalarla işçi-köylü sınıflarının ve diğer emekçi tabakaların hayat düzeylerini fizik ve moral bekalarını tehdit edecek derecede düşürmekle ‘bunalım’ önlenmez, fiyatlar düşer.”

1981- Türkiye Komünist Emek Partisi (TKEP) üyesi Seyit Konuk duruşmada diğer sanıkları 1 Mayıs’larda hayatını kaybedenler için saygı duruşuna davet edince salondan çıkarıldı.

1982- Arjantin İngiltere’ye ait Falkland Adaları’na asker çıkardı. İngiltere Arjantin kuvvetlerine karşı saldırıya geçti.

1984- Devlet Güvenlik Mahkemeleri sekiz ilde göreve başladı.

1986- SHP Genel Başkanı Aydın Güven Gürkan Meclis’te “Dünyada hiçbir ulusal sınır ve dini birlik gerektirmeyen tek bayram, 1 Mayıs’tır” deyince ANAP ve MDP’liler Gürkan’ın üzerine yürüdü, Gürkan konuşmasını tamamlayamadı.

1987- SSCB’de NEP döneminden bu yana ilk kez”sınırlı özel girişim” uygulamasına başlandı. Sovyet yurttaşları 29 alanda özel iş yapabilecek. Sadece aile bireyleri çalışabilecek, işçi çalıştırılamayacak. İşçiler de-iş saatleri dışında-özel girişim faaliyetinde bulunabilecek.

1988- SHP İl Merkezi önünde toplanan kitlenin Taksim’e yürümesine izin verilmedi; kalabalık tekme-tokat, cop ve sopayla dağıtıldı.
– Sosyalist Feminist Kaktüs dergisi yayına başladı. Derginin yazarları, Gülnur Savran, Nesrin Tura, Sedef Öztürk, Banu Paker, Şahika Yüksel, Aksu Bora, Nural Yasin, Ayşegül Berktay, Özden Dilber, Nalan Akdeniz, Fadime Tonak’tı. Dergi, Eylül 1990’a dek 12 sayı yayımlandı.
– Karikatürist ve tiyatro sanatçısı Altan Erbulak 59 yaşında öldü

1989- İstanbul’da 1 Mayıs’ı kutlamak için İstiklal Caddesi’nden Taksim’e yürümek isteyen 2000 kişilik grup polis tarafından dağıtıldı. Olaylar sırasında alnından vurulan Mehmet Akif Dalcı adlı genç bir gün sonra öldü. 400’ü aşkın gösterici gözaltına alındı.
Adana’da Çukurova Üniversitesi Balcalı Kampüsü’nde 1 Mayıs forumu düzenlemek isteyen öğrencilerden 50’si gözaltına alındı.

1990- 1 Mayıs gösterileri yasaklandı, Taksim alanına çıkan yollar polis tarafından tutuldu, kimlik kontrolleri yapıldı. Harbiye-Dolapdere’den Taksim’e çıkmak isteyenlere polis müdahale etti: İTÜ öğrencisi Gülay Beceren kurşunla ağır yaralandı, 2 bin kişi gözaltına alındı.
İstanbul’da Coca Cola işçilerinin belediye işçileriyle birleşerek Fabrika yakınında 1 Mayıs’ı kutlamasına izin verilmedi.

1991- Taksim ve Sultanhamam’daki korsan 1 Mayıs gösterilerine polis müdahale etti.

1992- 1 Mayıs, DİSK, Türk-İş ve Hak-İş yöneticilerinin katılımıyla Ankara’da yapılan bir salon toplantısıyla ilk kez birlikte kutlandı.
İstanbul Gazi Osman Paşa’da izinli 1 Mayıs yürüyüş ve mitingi sonrasında bazı gruplara polis müdahale etti.
İzmir’deki 1 Mayıs mitinginde Kürtçe slogan atıldığı gerekçesiyle müdahale edildi.

1993- DİSK 12 Eylül sonrasının ilk 1 Mayıs mitingini İstanbul Pendik Meydanı’nda Kamu Çalışanları Sendikaları Platformu, meslek odaları ve çeşitli kitle örgütlerinin katılımıyla gerçekleştirdi.
1 Mayıs’ı Türk-İş Çağlayan’da kutladı.
Şişli’de bir gruba polis müdahale etti.

1994- 1 Mayıs’ın Taksim Meydanı’nda yapılması için yapılan başvuru yine reddedildi. 1 Mayıs, Demokrasi Platformu tarafından İstanbul Abide-i Hürriyet Meydanı, İzmir, Ankara, Samsun, Antalya ve Bursa’da düzenlenen mitinglerle kutlandı.
1 Mayıs İstanbul’da 100 bin civarı bir katılımla Çağlayan’da kutlandı. Miting sonrası otobüslerine binmek için yürüyen Sosyalist İktidar Partisi (SİP) kortejine polis coplarla saldırdı: 15 partili yaralandı. Saldırıda yaralananlar arasında eski kuşak sosyalistlerden “Şoför İdris”de (İdris Erdinç) bulunuyor.
Ankara’da 1 Mayıs’ı kutladıktan sonra dağılan gruplar polis tarafından coplandı. Sosyal Demokrat Halkçı Parti Milletvekili Salman Kaya da polisten dayak yedi. İki gün sonra milletvekili Salman Kaya’yı döven 3 polis ve Ankara Emniyet Müdürü Orhan Taşanlar görevden alındı.

1995- 1 Mayıs Demokrasi Platformu’nun koordinasyonunda başta İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Samsun ve Mersin’de yapılan mitinglerle kutlandı. İstanbul Kadıköy Meydanı’nda yapılan mitinge yetmiş binin üzerinde bir kitle katıldı.

1996- Kadıköy’de 100 binin üzerinde kişinin katıldığı son yılların en kitlesel 1 Mayıs’ında 3 kişi (sabah toplanma yerinde üst aramasına karşı çıkan gruplara sivil polislerce açılan ateşte Hasan Albayrak ve Dursun Adabaş ile miting dağılırken çıkan olaylarda yine polis kurşunuyla Yalçın Levent) öldürülürken 67 kişi yaralandı, birçok işyeri tahrip edildi.
1 Mayıs’ı Taksim’de kutlamak isteyen SİP’lilere müdahale edildi; Kazancı Yokuşu’nda anma yapıldı.

1997- Ankara ve İzmir’de 1 Mayıs kutlamaları coşkulu ve olaysız geçti. İstanbul Abide-i Hürriyet’te üst aramasına ve “sakıncalı” pankartları bırakmaya karşı çıkıp Kasımpaşa’ya doğru yürüyen gruplara polisin müdahalesinde dövülen 4’ü ağır 20 gösterici ve 16 polis yaralandı.
– İngiltere’de yapılan seçimde 18 yıldır muhalefetteki İşçi Partisi oyların yüzde 45’ini alarak 419 milletvekilliği kazandı. 43 yaşındaki Tony Blair yakın tarihin en genç başbakanı oldu.

1998- Çağlayan Mitingi sonrasında DHKP-C’li grupla polis arasında çıkan çatışmalarda 100 yaralı 300 gözaltı.

1999- NATO, Kosova’nın başkenti Priştina yakınındaki bir köprüye düzenlediği hava saldırısında hesap hatası yaptı. Bir yolcu otobüsü vuruldu. En az 23 sivil öldü.

2001- Terörle Mücadele Kanunu’nun (TMY) 16. maddesinin değiştirilmesine ilişkin tasarı TBMM’de kabul edildi. Yasayla tutuklu ve hükümlülerin ortak kullanım alanları ‘terör’ suçlularına da açılırken, kullanım süresi de uzatılıyor. Ancak bu haklardan yararlanmak “programla uyumlu olmak”, “cezaevinin imkanları” gibi koşullara bağlı.

2002- Devlet Güvenlik Mahkemesi (DGM) savcısı Nuh Mete Yüksel, AKP lideri Recep Tayyip Erdoğan’ı serbest bırakan yedek hakimlik kararına itiraz etti. Yüksel, Erdoğan hakkında Almanya ve Rize’deki konuşmaları nedeniyle idam cezasını öngören TCK 146/2 maddesi kapsamında soruşturma başlatmıştı. 2 No’lu DGM itirazı oybirliğiyle reddetti.

2003- ABD Başkanı George W. Bush Irak’taki muharebelerin son bulduğunu açıkladı.
Körfez Savaşı’ndan beri 36. paralelin kuzeyinde süren keşif harekatı İncirlik’te törenle sona erdi. Kuzeyden Keşif Gücü, 12 yılda 300 bin sorti yapmış. Türkiye ile ABD arasındaki anlaşma gereği, 4 bin 500 Amerikalı askerden 1400’ü İncirlik üssünde kalacak.
– Bingöl’de 6.4 büyüklüğündeki depremde 176 kişi hayatını kaybetti, 6 bin yapı hasar gördü.

2004- Kıbrıs, Çek Cumhuriyeti. Estonya, Macaristan, Letonya, Litvanya, Malta, Polonya, Slovakya ve Slovenya Avrupa Birliği üyesi oldular.

2005- Yargıtay 9. Dairesi, başsavcılığın düşünceye özgürlük isteyen mütalaasına rağmen, gazeteci Hrant Dink’e verilen altı aylık hapis cezasını onayladı. Hrant Dink “Türklüğü tahkir ve tezyif” suçundan yargılanıyordu.
– Bolivya Devlet Başkanı Evo Morales,bütün doğalgaz kaynaklarını devletleştirdi. Yabancı enerji şirketlerinin çıkardıkları doğalgaz ve petrolü devlete ait YPFB şirketine verdi. 

2006- ABD tarihinin en büyük grevlerinden birine tanık oldu. ABD’de yaşayan 40 milyon Hispanik “Latinsiz bir gün” sloganıyla genel greve gitti. Göçmen Yasası’nı protesto ettiler. ABD’de hayat durdu. Latin radyoları ABD milli marşının İspanyolca versiyonunu çaldılar. Göçmen yasası, yasadışı göçmenliği “federal suç” sayıyor ve Meksika sınırına duvar örülmesini öngörüyor.
– Porto Riko hükümeti maddi sıkıntı nedeniyle tüm hükümet kuruluşlarını ve okulları kapattı.

2008- Türkiye’de 1 Mayıs İşçi Bayramı’nı Taksim Meydanı’nda kutlamak isteyen işçi sendikaları ile onlara izin vermeyen yürütme organı arasında yaşanan gerginlik sokaklara yansıdı. Sabah 06:30’dan itibaren Şişli ve çevresinde toplanan gruplara, polisin müdahalesi biber gazı, gaz bombası, cop, panzer, sapan ve tazyikli boyalı suyla oldu. CHP milletvekili Mehmet Ali Özpolat, sıkılan biber gazı nedeniyle kalp spazmı geçirdi. Pek çok örgüt üyesi olan veya olmayan vatandaş ağır yaralarla hastaneye kaldırıldı, geçici sakatlıklar yaşadı. Gün içinde DİSK (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu), insanların ölmesinden korktuğu için, Taksim hedefinden vazgeçti.

2009- 12 Eylül döneminde resmi tatil olmaktan çıkarılan 1 Mayıs, otuz yıla yakın aradan sonra “Emek ve Dayanışma Günü” olarak resmi tatil ilan edilmesinden sonra, ilk kez”resmi” olarak kutlandı, 5 bin kişilik bir sayıyla DİSK organizasyonuyla Taksime çıkıldı. Polis kutlamalar sürerken çevre sokaklardan kutlamaya katılmak isteyeneler gaz attı, cop kullandı.

2010- 32 yıl sonra Taksim’de ilk kez izinli olarak 1 Mayıs mitingi yapıldı.
– Bolivya’nın sosyalist Devlet Başkanı Evo Morales, ülkede ikisi yabancılara ait üç özel elektrik şirketini kamulaştırdı.

2012- Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, Tandoğan Meydanı’nda düzenlenen 1 Mayıs mitingine katılarak işçilere seslendi. Çelik, 1977’de Taksim Meydanı’ndaki olaylı mitingin ardından 1 Mayıs kutlamalarına katılan ilk bakan oldu.

2014- Yüksek Seçim Kurulu, BDP’nin 30 Mart’ta kazandığı Iğdır Belediye Başkanlığı seçimlerinin iptaline yönelik MHP’nin “kısıtlı seçmenlerin oy kullandığı” yolundaki olağanüstü itirazını ”seçim sonuçlarını etkilemediği” gerekçesiyle reddetti.

2016- Gaziantep Emniyet Müdürlüğü binası önünde bombalı araç saldırısı düzenlendi, 3 polis öldü, 22 kişi yaralandı. Saldırıyı DEAŞ üstlendi.
– Kanada’nın Alberta eyaletine bağlı Fort McMurray kentinde 1 Mayıs’ta başlayıp hızla büyüyerek 582 bin hektarlık alan yandı, yangın 9 milyar dolarlık zarara neden oldu

Çeşitli İnternet Sitelerinden Derlenmiştir.

Paylaşalım

Yorumlar kapatıldı.