İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Belleğimizde: 19 Kasım

1808 – İstanbul’da Kandıralı Mehmed önderliğinde ayaklanma çıktı. Beş bine yakın yeniçeri ve dört yüze yakın sekban öldü.

1828- Avusturyalı besteci Franz Schubert öldü.

1900 – Birleşik Krallık’ta, seçme ve seçilme hakkı isteyen 119 kadın, Avam Kamarası’na zorla girmekten tutuklandı.

1923- 1400 Şark Demiryolları işçisi greve gitti. Grev bir hafta sürdü.

1924- Bir Mısırlı, İngiltere’nin Sudan Genel Valisi Sir Lee Stack’ı öldürdü.

1941- İngiltere Kuzey Afrika’da Alman ve İtalyanlara karşı saldırıya geçti.

1942- Beslenme, giyecek ve yakacak için Harp Ekonomisi Bürosu kuruldu.

1956- Türkiye’de akaryakıt tüketimine sınırlama getirildi, ekmekte 70 gram indirim yapıldı.

1957- Çekoslovakya’da Antonin Zapotocky’nin ölümü üzerine, Antonin Novotny devlet başkanı oldu.

1959- Hapiste bulunan gazeteci Ülkü Arman, basın üzerindeki baskıları protesto etmek için günü açlık grevine başladı. Açlık grevi 9 gün sürdü.

1960- Af çıktı; 15.000 tutuklu ve hükümlü aftan yararlanacak.

1962- İzmir’de sendika ve cemiyetlerde örgütlü olmayan binlerce hamal Ticaret Borsası ardiyelerinde iş bıraktı.

1963- İş ve İşçi Bulma Kurumu tarafından Almanya’ya gönderilen 20 bininci işçi Sirkeci’den trenle yola çıktı.

1964- Emekli Sandığı’nın Ankara Oteli inşaatında çalışan 320 işçi greve başladı; 15 TL olan gündeliklerine %12 zam istiyorlar.

1965- CHP Genel Başkanı İsmet İnönü Parti Meclisi toplantısında “Ortanın Solu” yönelimine ilişkin eleştirilere cevap verdi: “Ortanın solu politikasının gerekçesi tam sola gidişin önlenmesidir. Ben bu politikadan dönmeyeceğim.”

1967- Türkiye ile Yunanistan arasında Kıbrıs gerginliği sürüyor. Meclis hükümete ülke dışına asker gönderme yetkisi verdi. Donanma İmroz açıklarında alarmda.

1969- CHP Genel Sekreteri Bülent Ecevit, TRT Ankara televizyonunda Batılı haber ajanslarının Vietnam protestolarına ilişkin geçtiği görüntülerin sansür edilmesini kınadı.

1970- Üniversiteye giremeyen gençler sabah Ankara Üniversitesi’ne girerek Rektör Tahsin Özgüç ve memurları odalarından çıkardı, yarım gün süreyle rektörlüğü işgal etti.

1972– Turhan Selçuk’un Genco Erkal tarafından oyunlaştırılan “Abdülcanbaz” karakteri Dostlar Tiyatrosu’nda sahneleniyor.

1975- İstanbul/Yeşilyurt Çınar Otel’de 9 Ağustos’ta başlayan grev sürüyor. İşçiler kış şartlarına hazırlık için “grev palas”adını verdikleri bir baraka inşa ettiler.

1976- İstanbul Göztepe Akşam Ticaret Lisesi çıkışında silahlı saldırı sonucu Zülfikar Uralçin (1956- Kars) öldürüldü.
– Zonguldak/Ereğli kömür işletmelerinde Kozlu’nun ardından Karadon, Gelik ve Üzülmez kısımlarında da direniş başladı, 17 bin işçi ocaklara inmiyor. Madenciler 4.5 aydır sonuçlanmayan 1.dönem toplu iş sözleşmesinin sonuçlanması ve ikramiyelerinin bölünmemesini istiyor.
– Küba’nın Montreal Olimpiyatları’nda 400 ve 800 metre koşuda 2 altın madalya kazanan efsanevi atleti Alberto Juantorena (25): “Ülkem isterse, yine geçmişteki gibi şekerkamışı tarlalarına çalışmaya dönerim.”

1979- Eski milletvekillerinden Ortadoğu gazetesi yazarı İlhan Darendelioğlu, İstanbul’da uğradığı silahlı saldırıda öldü.
– TÖB-DER eski İstanbul Şube Başkanı Talip Öztürk’ün cenazesi yoğun katılımlı bir yürüyüşle Kozlu mezarlığında toprağa verildi.

1981- Şair Enver Gökçe öldü. 1951 TKP Tevkifatı’nda tutuklanan Gökçe, 2 yıl süreyle ağır işkence altında tabutlukta tutulup hapse mahkum edilmişti.
– Diyarbakır 5 Nolu Cezaevinde, TKP/ML davasında yargılanan Ali Sarıbal’ın (1961- Refahiye) işkence sonucu yaşamını yitirdiği açıklandı.

1982- Milli Eğitim Bakanı Hasan Sağlam 12 Eylül’den beri bakanlığa bağlı 5040 kişinin görevine son verildiğini açıkladı.
– YÖK Başkanı İhsan Doğramacı üniversitelere atanan birçok rektör ve bölüm yöneticisinin ülkücü kökenli veya Aydınlar Ocağı üyesi oluşuna ilişkin soruya: “Biz hepsini unutup uygulamaya bakıyoruz. Hepsini Atatürk ilkeleri potasında topluyoruz.”

1984- Birleşmiş Milletler görevlisi Enver Ergun, vurularak öldürüldü. Saldırıyı Ermeni Devrimci Ordusu üstlendi.

1985 – ABD başkanı Ronald Reagan ile Sovyetler Birliği devlet başkanı Mikhail Gorbaçov, Cenova’da ilk kez buluştu.

1988- Adalet Bakanı Mehmet Topaç 1 Ağustos Genelgesi ile getirilen tek tip elbise uygulamasının sadece tutuklular için kaldırılacağını açıkladı. 9 cezaevinde 1.283 mahpusun katıldığı açlık grevleri, 36.güne girilen Diyarbakır ve Eskişehir cezaevlerinde ölüm orucuna dönüşüyor.
– İzmir’de, “68 Gençliği” konulu panele Mustafa Yalçıner, Oral Çalışlar, Metin Çulhaoğlu ve Murat Belge ile birlikte katılan Ertuğrul Kürkçü panel sonrası İHD yöneticileriyle bindiği araç Basmane’de polisçe durdurularak gözaltına alındı.

1989- İzmir/ Aliağa Gencelli’de termik santral inşası sürüyor. Termik santralin inşaatının durdurulması için Aliağa’da “doğa katliamına hayır” adıyla büyük bir miting yapıldı

1990- Dersim Ovacık Karadere’de, devlet güçleriyle çıkan çatışma sonucu TKP/ML- TİKKO gerillaları Perihan Çolak (1960- Zara), Fazlı Kaya (1967- Gümüşhane), Hasan Altıntaş (Bingöl) ve Süleyman Kör (1968- Akçaabat) öldürüldüler.
– Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP) Parti Meclisi, “Sosyalistlerin Birlik Partisi”nin kuruluşuna ön koşulsuz katılma ve”sosyalistlerin birliği”konusunu öneri olarak büyük kongreye götürme kararı aldı. Yeni partinin adı konusunda TBKP üyeleri serbest bırakıldı.
– NATO ve Varşova Paktı üyesi 22 ülke Paris’te düzenlenen törenle kapsamlı bir silahsızlanmaya yönelik “Avrupa Konvansiyonel Kuvvet Antlaşması”na imza koydu ve ortak bir deklarasyonla “Bloklararası husumetin sona erdiğini” ilan etti.

1991- Süleyman Demirel başkanlığında Doğru Yol Partisi (DYP), Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) koalisyonu 49. Hükümet kuruldu. SHP Genel Başkanı Erdal İnönü Başbakan Yardımcısı oldu; DYP 20, SHP 11 bakanlık aldı..

1992- İstanbul’da polis otosuna açılan ateşte 4 polis memuru öldü. Saldırıyı Dev-Sol üstlendi. Biri başkomiser 4 polisin cenaze töreni, Valiliğin çağrısıyla resmî/sivil polislerin de katıldığı protesto gösterisine dönüştü. Yürüyüşte ”Kahrolsun insan hakları”, ”Hükümet istifa” vb. sloganlar atıldı.
– Genelkurmay Başkanı Orgeneral Doğan Güreş gazeteci Mehmet Ali Birand hakkında suç duyurusunda bulundu. Mehmet Ali Birand Osman Öcalan ile yaptığı röportajı “32. Gün” programında yayınlamıştı.

1993- Çalıştığı konfeksiyon atölyesinde nakit, çek ve senet çalınması üzerine diğer 3 çalışanla birlikte Şişli Emniyet Müdürlüğü ve Kurtuluş Karakolu’na götürülen 13 yaşındaki A.S.’ye 3 gün boyunca dayak atılıp elektrik işkencesi yapıldığı doktor raporuyla belgelendi. Ailesinin suç duyurusunda bulunduğu A.S. için DYP-SHP koslisyon hükümetinde İnsan Haklarından Sorumlu Devlet Bakanı Azimet Köylüoğlu “sorumlular hakkında yasal işlem yapılacak” dedi. İHD İstanbul Şubesi de TBMM, Adalet ve İçişleri Bakanlıklarını kınama kampanyası başlatacak.

1994- TMMOB Ankara’da “hükümetin IMF’ye endeksli ve anti-demokratik uygulamalarını”protesto mitingi düzenledi. 

1995- Pakistan’ın başkenti İslamabad’daki Mısır Büyükelçiliği’ne intihar saldırısı düzenlendi; 15 kişi öldü, 39 kişi yaralandı, saldırıyı İslami Cemaat Örgütü üstlendi.

1996- Mardin/ Yeşilyurt köylülerinin avukatı Hasip Kaplan “dışkı yedirme”yi AİHM’e taşıyan köylülerin çeşitli baskı yöntemleriyle göçe zorlandığına ilişkin Cumhurbaşkanı Demirel’e mektup yazdı.

1997- Gazi Cemevi önünde toplanan mağdur aileler Trabzon’da görülen Gazi Davası’nın İstanbul’a alınmasını isteyerek, cezasızlığa götürülmek istenen davayı AİHM’e götürebileceklerini belirttiler.
– İsatanbul Üniversitesi Fen-Edebiyat ve Siyasal Bilgiler Fakülteleriyle Marmara Üniversitesi Göztepe Kampüsü’nde eş zamanlı ülkücü saldırılarında 22 öğrenci yaralandı, 12’si ülkücü 35 öğrenci gözaltına alındı.

1998- Muradiye Kültür Vakfı ile bağlantılı şirketlerin Ankara Büyükşehir Belediyesi’nden aldığı usulsüz ihalelerden dolayı 1 haftadır gözaltında olan 21 kişiden 8’i tutuklandı. Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek ise gözaltına alınıp 2 gün sonra serbest bırakılmıştı.
– Bağımsız Zonguldak Milletvekili ve Kamu İşletmeciliğini Geliştirme Merkezi Vakfı (KİGEM) Başkanı Mümtaz Soysal TBMM’deki tüm siyasi partilerin özelleştirme yanlısı olduğunu belirterek, işçi sendikalarına “Özelleştirmeci siyasilere karşı kampanya başlatın” çağrısı yaptı.

1999- İstanbul’daki AGİT Zirvesi’nin son günü, Avrupa Konvansiyonel Kuvvetler Antlaşması’nın (AKKA) yeni koşullara uyarlanmış şekli, tarafların liderlerince imzalandı.  

2000- Termik santralin yaydığı zehirli gazlar nedeniyle ‘toplu ölümlerin’ eşiğinden dönen Yatağan’da halk kirliliğe karşı yürüdü. “Çevre Kirliliğine, Özelleştirmeye, Soyguna Hayır” mitingine binlerce kişi katıldı.
– 17 Cezaevi’nde 1.300 tutuklunun F Tipi cezaevlerine karşı ölüm orucuna dönüşen açlık grevlerinin 31. gününde, tutuklu yakınlarının SİP Aksaray İlçe’de sürdürdükleri açlık grevi sona erdi.

2001- F Tipi cezaevleri’ni protesto etmek amacıyla yapılan ölüm orucu eylemlerinde Tülay Korkmaz eyleminin 193’üncü günü yaşamını yitirdi. Korkmaz, ölüm orucunda yaşamını yitiren 42.  kişi oldu.
– Afganistan Celalabad’da silahlı kişilerce kaçırılan dört gazeteci öldürüldü. İtalyan kadın muhabir Maria Grazia Cutuli, İspanyol muhabir Julio Fuentes, Avustralyalı kameraman Harry Burton ve Afgan asıllı foto muhabiri Azizller Handari ile birlikte Afgan tercüman kim oldukları bilinmeyen kişilerce kaçırılıp öldürüldü. 

2002- 760 gündür devam eden ölüm orucu eylemlerinde 99. ölüm: “Hayata Dönüş Operasyonu” sonrasında Ümraniye Cezaevi’nden Kandıra Cezaevi’ne sevkedilen ve 3 Haziran 2001’de ölüm orucuna başlayan İmdat Bulut kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti.
– Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Kanadoğlu, 3 Kasım seçimlerinde bağımsız milletvekili seçilip hakkında verilmiş 2 yıl hapis cezası -temyizde- bulunan Fadıl Akgündüz’ün dokunulmazlığının kaldırılması için fezleke hazırlayıp dosyayı Adalet Bakanlığı’na gönderdi.
– Arjantin’in Mar Del Plata kentinde öfkeli mudiler, 11 aydır dondurulmuş mevduatlarının geri verilmesi talebiyle banka bastı.

2004- AB üyesi 21 ülkenin piskoposlarından oluşan AB Piskoposlar Komisyonu (COMECE) Türkiye’yle katılım müzakerelerinin başlaması için koşul konulmasını istedi. Açıklamada, dini bir sakınca görülmediği, ancak insan hakları konusunda daha fazla açılım istenmesi gerektiği savunuldu.

2005- Demokratik Halk Partisi (DEHAP), 3.  Kongresi’nde kendini feshederek yeni kurulan Demokratik Toplum Partisi’ne (DTP) katıldı.

2005 – Hadisa katliamı: ABD’li askerler, aralarında çok sayıda çocuk, kadın ve yaşlılar olan bir grup Iraklı sivili suçsuz yere öldürdü. Olayla ilgili 4 asker suçlanmış, biri aklanırken 2’si hakkındaki suçlamalar düşmüştü. Davanın tek sanığı Çavuş Frank Wuterich kaldı.

2006- Agos Gazetesi genel yayın Yönetmeni Gazeteci Hrant Dink, Hollanda’da “Pen Award” ödülünü törenle aldı. Ödül, ülkelerinde baskı gören aydınlara destek için veriliyor. Hrant Dink, Hollanda’da iki siyasi partinin Ermeni soykırımını kabul etmedikleri gerekçesiyle Türk kökenli adayları listelerine almamalarını eleştirdi. “Bu ifade özgürlüğüyle çelişen bir uygulama” dedi. 

2007- Macar edebiyatının duayeni Magda Szabo 90 yaşında öldü.

2010- HES karşıtı “Anadolu Dereleri”nden temsilciler Avrupa Parlamentosu’nda yetkililerle bir toplantı yaptı.
– Nihat Sargın’ın cenazesi “Yaşasın devrim ve sosyalizm” sloganı eşliğinde düzenlenen tören ve yürüyüşün ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’nda toprağa verildi.
– Bilgesu Erenus, Levent’teki Tek Gıda-İş binası önünde 47 gündür direnen TEKEL işçilerine destek için bir günlüğüne “4 C’ye hayır” gömleğini giydi.
– NATO’nun Lizbon’daki zirvesinde “yeni stratejik konsept” 28 üye ülke tarafından kabul edildi. Konsept’e göre yeni tehditler: “Stratejik bölgelerde terör saldırıları, siber saldırılar, köktendincilik, silah kaçakçılığı.”

2011- Yeşilçam efsane yönetmenlerinden Ömer Lütfi Akad, 95 yaşında İstanbul’daki evinde hayatını kaybetti.

2013- AKP Grup Toplantısı’nda “Kürt Açılımı”na dair konuşan Başbakan Erdoğan: ”Ahmet Kaya’ya Ödül Töreni’nde saldıranlarla, Gezi Parkı’nda bize saldıranlar aynı kişiler.”
– Kadıköy Boğa’dan Moda’ya yürüyen Caferağa Forumu üyeleri ve yurttaşlar eski Havuz Meydanı’nın adını “Mehmet Ayvalıtaş Meydanı” olarak değiştirdi.
GeziDirenişi’nde katledilen Abdullah Cömert’in anlatıldığı “Abdocan” kitabının İskenderun’daki imza gününe kitabı hazırlayan Zafer Cömert ve Cezmi Ersöz katıldı.

Paylaşalım

Yorumlar kapatıldı.