İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

Belleğimizde: 14 Mayıs

1767- İngiliz hükümetinin ithal çaya vergi koyması üzerine Amerikan Bağımsızlık savaşı başladı.

1795- Fransa’da kadın kulüpleri kurulması yasaklandı.

1811 – Paraguay, İspanya’dan bağımsızlığını kazandı.

1839- Askeri hekim yetiştiren Osmanlı öğretim kurumu Mektebi Şahane-i Tıbbiye açıldı. Okul 1909’da, Haydarpaşa’daki binasına (bugünkü Marmara Üniversitesi) taşındı.

1878- Ali Suavi’nin darbe girişimi (Çırağan Baskını): Ali Suavi, II. Abdülhamit’i ortadan kaldırmak için İngilizlerin desteği alarak topladığı adamlarla 20 Mayıs 1878 tarihinde Çırağan Sarayını bastı. Baskına gelen 20 kadar ihtilalci öldü. Bir çoğu da yakalandı. Darbe kısa sürede sona erdirildi ve durum kontrol altına alındı.

1914- Osmanlı parlamentosu olan Üçüncü Dönem Meclis-i Mebusan açıldı.

1915- Ermenileri, Doğu Anadolu’dan Suriye ve Lübnan’a zorunlu göçe tabi tutan Tehcir Kanunu çıkarıldı.

1917- Bolşevik Parti’nin 1 hafta sürecek “Tüm Rusya Konferansı” başladı.

1919 – İzmir limanında bulunan İtilaf Devletleri donanması kumandanı Amiral Caltrop, Türk ordusuna İzmir’in Yunanlar tarafından işgal edileceğini bildirdi. İzmirli yurtseverler, gece Yahudi Mezarlığında toplanarak, Reddi İlhak ilkesini kabul etti.

1924- Türkiye Taş Kömürü Kurumu Zonguldak’ta kuruldu.

1926- Son Padişah Vahdettin İtalya’da vefat etti. 1918’de Padişah olan Sultan Vahdettin, tahta çıktığında I.Dünya Savaşının sonu artık iyice netleşmişti. Osmanlı, yaklaşık dört ay sonra Mondros Ateşkes Antlaşmasını imzaladı ve yenilgiyi kabul ederek teslim oldu. Çok sıkıntılı bir dönemde hükümdarlık yapan Sultan Vahdettin, saltanatın kaldırılması üzerine 17 Kasım 1922 tarihinde sessiz bir şekilde Türkiye’den ayrılmıştı. Hayatın son günlerini İtalya’nın San Remo kentinde maddi sıkıntılar içerisinde geçiren son padişah, kalp yetmezliğinden vefat etti. Cenazesi Suriye’ye getirilmiş ve Şam’da defnedilmiştir.

1940- Anarşist aktivist/yazar Emma Goldman hayata veda etti. Amerikalı devrimci Emma Goldman (Kızıl Emma). Amerikan işçi hakları mücadelesi öncülerinden Goldman, özgür aşkı savundu. Savaş karşıtıydı. Doğum kontrolü ve eşcinsellerin özgürlüğü için mücadele etti.

1946- Esat Adil Müstecaplıoğlu’nun başkanlığında ve gizli TKP’nin kadro desteğiyle Türkiye Sosyalist Partisi kuruldu.

1948- Filistin’de İngiliz egemenliği sona erdi ve İsrail bağımsızlığını ilan etti. Arap-İsrail Savaşı başladı.
– CHP Meclis Grubu, Milli Eğitim Bakanlığı denetiminde imam-hatip kursları açılmasına karar verdi.

1950 – 27 yıllık Cumhuriyet Halk Partisi iktidarı son buldu. Demokrat Parti yüzde 53 oyla tek başına iktidara geldi. Türkiye’de tek parti dönemi sona erdi.

1952- Paris’te toplanan Uluslararası Basın Enstitüsü (IPI) Genel Kurulu’nda Türkiye’yi Ahmet Emin Yalman temsil etti.

1954- Celal Bayar TBMM’de 486 oy alarak ikinci defa cumhurbaşkanlığına seçildi.

1955- Sovyetler Birliği ve Doğu Avrupa’daki sosyalist ülkeler yeni bir askeri ittifak içeren Varşova Paktı’nı  imzaladılar.

1968- Harun Karadeniz ve Çetin Uygur’un yönetiminde 17 öğrenci örgütünün düzenlediği “NATO’ya Hayır Haftası” başladı; Taksim Anıtı’nda NATO amblemi yakıldı, 106 öğrenci gözaltına alındı.
– Nantes’da Sud-Aviation uçak aksamı fabrikası işçilerce işgal edildi. Fabrika müdürü ve 18 yönetici rehin alındı.
– Türkiye İmam Hatip Okulları Mezunları Cemiyetleri Federasyonu Cumhurbaşkanı ve Adalet Partisi hükümet üyelerine 11 maddelik bir muhtıra verdi: “Her il ve ilçede birer imam-hatip okulu açılmalı, mezunları üniversiteye alınmalı, İslam Kız Kolejleri açılmalı” vb..

1970- Anayasa Mahkemesi 931 sayılı İş Kanunu’nun tümünü şekil yönünden iptal etti.
– F.Almanya’da Andreas Baader, Ulrike Meinhof dahil 4 kişinin yardımıyla hapisten kaçırıldı ve RAF (Kızıl Ordu Fraksiyonu) doğdu.

1971- İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, İTÜ Kimya Fakültesi’nden 1 asistan ile Maçka Mimarlık’tan 3 görevliyi bölge dışına çıkardı.

1972- CHP Olağanüstü Kurultayı’nda 913 delegeden 826’sının oyunu alan Bülent Ecevit, CHP Genel Başkanlığı’na seçildi. Ecevit, “Kuracağımız düzen faşizmi de, komünizmi de önleyecektir” dedi.

1974- “Af” yasa tasarısı, CHP’nin koalisyon ortağı MSP’den 20 milletvekilinin de diğer sağ partilerle beraber “hayır”oyu vermesi nedeniyle, komünist örgütlenmeyi ve propagandayı yasaklayan TCK’nın 141. ve 142. maddeleri kapsam dışı bırakılarak yasalaştı.
– Stalin’in “Sosyalist Ekonominin Meseleleri” adlı kitabını yayınlamaktan yargılanıp beraat eden Sol Yayınları sahibi çevirmen-yazar Muzaffer Erdost, Yargıtay’ın 2.kez karar bozması üzerine 7.5 yıl hapis 2.5 yıl sürgün cezasına çarptırıldı.

1975- Bir yayınevinin davetlisi olarak İstanbul’a gelen Konstantin Simonov: ”Nazım Hikmet’in Rus şiirine, tiyatroya ciddi etkisi var. Asıl önemlisi kişiliğiyle edebiyatımıza etkide bulundu. Gençlik onu çok seviyor.” (Cumhuriyet’te şair Kemal Özer’in söyleşisinden)

1976- Başbakan Yardımcısı ve Milli Selamet Partisi (MSP) Genel Başkanı Erbakan’ın partisinden TBMM Başkan Vekili, 30 MSP’liyle birlikte Ayasofya Müzesi’nde namaz kıldı. 1 hafta önce MTTB’li 150 kişilik bir grup topluca Cuma namazı kılmış ve ardından soruşturma açılmıştı.

1977- İstanbul/Sirkeci ve Adana/ Baraj Yolu’nda CHP’nin genel seçim afişlerini duvarlara yapıştıran iki genç polis kurşunuyla yaralandı.

1979- TÜSİAD (Türkiye Sanayiciler ve İşadamları Derneği) gazetelere ilan vererek, Ecevit Hükümeti’nin çekilmesini istedi.
– İstanbul Mecidiyeköy’de yüzlerce kişinin gözü önünde lise öğrencisi bir kız kurşuna dizilerek öldürüldü.

1981- İlhan Erdost’un öldürülmesine ilişkin davanın ikinci duruşmasında, Mamak Cezaevi’nde tutuklu bulunan iki tanık, Erdost kardeşlerin sanık erler tarafından dövüldüğünü gördüklerini söyledi.

1984- Yaşar Kemal’in İnce Memed romanını beyaz perdeye uyarlayan Peter Ustinov’un filminin galası Londra’da yapıldı.
– Oyun yazarı ve tiyatro yönetmeni Vasıf Öngören yaşamını yitirdi. Amsterdam’da ölen Öngören’in eserleri arasında, “Asiye Nasıl Kurtulur”, “Zengin Mutfağı”, “Oyun Nasıl Oynanmalı” bulunuyor.

1985- Hüsamettin Cindoruk, Doğru Yol Partisi genel başkanı seçildi. Cindoruk, ” Bu emaneti kimseye teslim etmem. Sadece sahibine teslim ederim” dedi. Yeni Genel Başkanın adı, “Emanetçi” oldu.

1987- Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP) davasında Çağatay Anadol, Veli Gürcan ve N.Bayram’a 8 yıl, 6 sanığa 5 yıl hapis cezası verildi, 33 sanık beraat etti

1988- Diyarbakır Cezaevi’nde tutuklu ve hükümlülerin başlattığı açlık grevine destek için 20 aile açlık grevine başladı

1989- Tünel ortaya çıkarılan Bayrampaşa Cezaevi’ndeki 400 sol siyasi tutuklu ve hükümlünün yarısı Bartın ve Çanakkale Cezaevleri’ne sevk edildi.

1990- Tiyatro ve sinema sanatçısı İhsan Yüce yaşamını yitirdi.

1991- Paşabahçe, Çayırova, Topkapı, Trakya Cam’ın da aralarında bulunduğu 13 cam fabrikasında çalışan yaklaşık 13 bin işçi, toplu sözleşme görüşmelerinin anlaşmazlıkla sonuçlanması nedeniyle greve başladı.
– Mao Zedung’un karısı Jiang Qing’in, hapishanede intihar ettiği açıklandı. Mao’nun ölümünden sonra, Başbakan olan Hua Guofeng, Çin Kültür Devriminin sürdürülmesini savunan Jiang Qing ile Wang Hongwen, Zhang Chunqiao ve Yao Wenyuan’ı “Dörtlü Çete” olarak adlandırarak karşı-devrimci suçlamasıyla tutuklatmıştı. Mahkeme sonucunda Jiang ve Zhang ölüm cezasına çarptırıldıysa da cezaları ertelendi; Wang ömür boyu, Yao ise 20 yıl hapis cezası verildi.

1992- İstanbul Anakent ve ilçe belediyelerinde çalışan 24 bin işçi toplu sözleşme görüşmelerinde uyuşmazlığı protesto için 2 saat iş bıraktı.

1993- Uğur Yaşar Kılıç ve Şengül Yıldıran’ın Bahariye’de polisçe yargısız infazını protesto eden 30 öğrenci SHP İstanbul İl Binası’nı işgal etti

1995- Çocukları öldürülenler, gözaltında kaybedilenler veya tutuklu olanlar Taksim Meydanı’nda basın açıklaması yaptı.

1996- İstanbul Alibeyköy’de İrfan Ağdaş adlı genç polisin açtığı ateşle vurularak öldü. Polisler hakkında dava açıldı. Dava, 2 Nisan 2001’de bitti, polisler beraat etti.
– 1 Nisan’da gözaltına alındıktan sonra haber alınamayan Talat Türkoğlu için Sultanahmet’te başbakanlığa toplu telgraf çekildi.

1997- Danıştay, Bargama köylülerinin siyanürle altın aramaya son verilmesi talebini haklı buldu.
– Yıldız Teknik Üniversitesinde okul dışından gelen 30 ülkücü öğrencilere saldırdı, 10 öğrenci yaralandı.

1998- Hindistan iki nükleer deneme yaptı. Hindistan’ın bu denemelerinden sonra, Japonya ekonomik yaptırımlar uygulayacağını, ABD ise, ekonomik ve askeri yardımları askıya aldığını açıkladı.

2000- “Dünya Vicdani Retçiler Günü” Beşiktaş’ta bir şenlikle kutlandı. Şenliğe ÖDP İstanbul İl Örgütü destek verdi.

2002- Eczacılar, “Eczacılık Günü”nde Tünel’den Taksim’e protesto yürüyüşü yaptı

2004- Bir grup “İstanbul Üniversitesi Öğrenci Koordinasyonu” üyesi, yeni YÖK Yasası’nı protesto için AKP Beşiktaş İlçe’ye girip pankart astı.
– ODTÜ Bahar Şenliği’ne katılmak için Dicle Üniversitesi’nden gelen öğrencileri jandarma okula sokmadı ve biber gazı/ tazyikli su ile müdahale etti.
– Et ve Balık Kurumu’nun Sincan Kombinası’nda çalışan işçiler Özelleştirme İdaresi Başkanlığı önünde protesto gösterisi yaptı

2007- 1 aydır çeşitli aralıklarla devam etmekte olan Cumhuriyet Mitinginin sonuncusu çeşitli sivil toplum örgütlerinin girişimleriyle Samsunda düzenlendi.

2008- Adana’ya giden Başbakan Erdoğan “Herkese Sağlık Güvenli Gelecek Platformu” üyeleri tarafından protesto edildi

2009- İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi önünde toplanan öğrenciler “satırlı ülkücü saldırısı”nı protesto ettiler.
İstanbul Üniversitesi araştırma görevlileri iş güvencesi talebiyle rektörlük önünde oturma eylemi yaptı.

2010- Türkiye ile Yunanistan arasında siyasi, ticari ve kültürel işbirliğini öngören 21 adet dostluk antlaşması imzalandı.

2011- Anayasa Mahkemesi, kamuda bir süre çalışıp istifa ederek ayrılanların, çalıştıkları süreye ilişkin emekli ikramiyesi almalarını engelleyen yasa hükmünü iptal etti.

2012- KESK’liler tutuklu üyelerinin serbest bırakılması talebiyle Kızılay’dan Adalet Bakanlığı’na yürüdü.
– Ankara’da oyuncu ve seyirciler Devlet Tiyatrosu önünde “devlet tiyatrosuna evet, hükümet tiyatrosuna hayır” dedi

2013- Türkiye’nin IMF’ye olan kredi borcunun son taksitinin transferi yapıldı. Hazine, 412 milyon dolarlık son taksiti ödeyerek Türkiye’nin IMF’ye olan borcunu kapattı.
– Reyhanlı bombalamasına karşı ÖDP’liler AKP Şişli İlçe binasına, Alevi yurttaşlar Kadıköy iskeleye yürüdü.
– Genç-Der üyeleri, pirinçlere “GDO’ludur” raporu veren İTÜ’lü öğretim üyesinin açığa alınmasını protesto etti.

2018- ABD’nin İsrail Büyükelçiliği’ni Kudüs’e taşıma kararı bugün uygulandı. Filistinlilerin Gazze Şeridi’nde İsrail ve ABD’ye karşı gösteri düzenledi. İsrail askerleri protestocuların üzerine ateş açtı. Olaylarda en az 60 kişi hayatını kaybetti. 2770 kişi yaralandı. 

Çeşitli İnternet Sitelerinden Derlenmiştir.

Paylaşalım

Yorumlar kapatıldı.